Overlast door wind en regen

• Weer

Het onstuimige weer dat morgen haar intrede doet, kan wel eens flink wat overlast gaan opleveren. De combinatie van de vele regen, twee tot drie dagen lang veel wind en soms zware tot zeer zware windstoten zullen natuur en mens behoorlijk parten spelen.

De laatste echte storm dateert nu alweer van bijna 4 jaar geleden. 18 januari 2007 denderde de lucht met windkracht 10 over onze kust en ook landinwaarts ging het fors tekeer. Vrachtwagens werden omgeblazen en blokkeerden snelwegen, bomen lagen op de weg en gebouwen liepen forse schade op.

Vooralsnog lijkt het er niet op dat het puur qua windsnelheid zo heftig gaat worden als toen. Morgen en overmorgen bereikt de wind aan de kust naar verwachting regelmatig kracht 8, misschien net aan een keer stormkracht 9. Maar we zijn de afgelopen jaren weinig gewend. Bovendien zijn de windstoten fors (aan zee tot 110 kilometer per uur aan toe). En ook de lange duur van het winderige weer (in het zuidoosten van het land mogelijk tot zaterdag) zal het een opvallende gebeurtenis laten worden.
Naast de wind is ook de hoeveelheid regen van belang. Vanaf donderdagmiddag tot en met zondag vullen de regenmeters zich met regelmaat flink. Het noordwesten krijgt er per saldo het minste van mee. In het zuidoosten daarentegen verwachten we op basis van de laatste berekeningen in die periode tussen 60 en 110 millimeter, met een klein risico op meer.

Bomen
Op diverse manieren kan dit alles overlast veroorzaken. Bomen hebben al een paar jaar niet zo lang achter elkaar te maken gehad met zoveel wind. Zware onweerscomplexen tijdens de zomer hebben regionaal wel af en toe (zeer) zware windstoten opgeleverd met op sommige plekken veel schade. Maar dagenlang gewrik en gedoe van de wind aan de bomen heeft al lang niet meer plaatsgehad.
Veel van het zwakkere bomengebroed staat dus nog. En die exemplaren gaan het moeilijk krijgen. Zeker ook omdat de grond in veel regio’s nu al vrijwel geheel verzadigd is met water en het de komende dagen dus nog natter wordt. De bomen hebben daardoor relatief weinig houvast hebben in de ondergrond. Bovendien staan diverse bomensoorten, zoals de eik, nog voor een groot deel in het blad, waardoor de wind er veel grip op heeft.

Maas en kleine rivieren
Slecht weer is het de komende dagen niet alleen bij ons. Ook bijvoorbeeld in België waait en regent het flink. Vooral dat laatste is voor ons van belang. Het Belgische deel van het stroomgebied van de Maas krijgt, zoals het er deze woensdagmiddag naar uitziet, circa 100 millimeter aan regen te verwerken.
De Maas is een echte ‘regenrivier’. De waterstand wordt vrijwel geheel bepaald door de hoeveelheid regen die er valt (en niet zoals de Rijn voor een significant deel door het smelten van sneeuw in de Alpen). Het rivierpeil ervan zal dus flink gaan stijgen.

Ook kleine lokale riviertjes zijn gevoelig voor veel regen in een groot gebied. Tijdens extreme neerslag afgelopen augustus viel er binnen 36 uur tot lokaal meer dan 150 (!) millimeter in de Achterhoek en Twenthe. Onder andere de Dinkel trad toen buiten haar oevers. Het hangt er helemaal vanaf waar precies de meeste regen valt en tot hoeveel millimeters het daadwerkelijk komt of er problemen ontstaan, maar opletten geblazen is het de komende dagen in ieder geval wel. De grond is in veel regio’s nu al zo goed als verzadigd. Vers regenwater wordt nauwelijks meer opgenomen. Een natuurlijke buffer is dus praktisch afwezig.

(Bronnen: Meteo Consult, KNMI)