Na de hitte van de afgelopen dagen met in het zuidoosten op vrijdag lokaal ruim 35 graden en 33 graden op zaterdag, schakelen we vandaag en morgen even over op minder warm weer. In de loop van deze week stroomt vanuit het zuiden opnieuw warmere lucht over het land. Tegen het weekeinde zijn in het binnenland lokaal tropische temperaturen mogelijk van 30 graden of iets daarboven.

Afgelopen vrijdag werd het in het overgrote deel van Nederland tropisch warm met maximumtemperaturen tussen 30 en 35 graden. Lokaal in het zuidoosten werd het nog net iets warmer met in Eindhoven een maximum van 35,5 graden.

Net over de grens in Belgie werd in Kleine Brogel een maximum van 37.3 graden gehaald. Bijzonder waren ook de nachtelijke temperaturen. In het zuiden van het land was het vrijdagavond rond 23 uur nog zo’n 27 tot 29 graden en in de nacht van vrijdag op zaterdag bleef de temperatuur op veel plaatsen boven de 20 graden.

Op zaterdag koelde het vanuit het westen geleidelijk wat af en trokken enkele regen- en onweersbuien over het land.

Vandaag en morgen hebben we te maken met minder warm zomerweer. Vanmiddag vallen er vooral in de oostelijke helft van het land enkele buitjes en loopt de temperatuur op tot rond 22 graden in het binnenland. Later deze week zien we opnieuw de opbouw van een vrij stabiele zomerse periode. In de bovenlucht, op hoogten tussen 5 en 10 kilometer, zien we een zuid tot zuidwestelijke stroming tot ontwikkeling komen die opnieuw een transport van warme lucht uit Frankrijk op gang brengt.

Ook de weermodelberekeningen voor eind van de week en komende weekeinde handhaven dit stromingspatroon, waarbij depressies vanaf de Atlantische Oceaan voorlopig op een afstand worden gehouden. Het lijkt een vrij stabiele zomerperiode te worden met geleidelijk steeds hogere nacht- en dagtemperaturen. Eind van de week wordt het waarschijnlijk op diverse plaatsen in het binnenland alweer tropisch warm.

Hoe bijzonder zijn temperaturen van boven de 30 graden in Nederland? De figuur hieronder toont de bandbreedte waarbinnen globaal de hoogst mogelijke maximum- en minimumtemperaturen in De Bilt liggen (gebaseerd op metingen over het tijdvak 1901-2007).

Hieruit blijkt bijvoorbeeld dat temperaturen van 30 °C of hoger (“tropische dagen”) kunnen optreden van mei tot half september. Van juni tot en met september daalt de temperatuur soms niet verder dan 18 °C. De hoogste temperaturen worden in ons land vrijwel altijd ver in het binnenland geregistreerd. Het relatief koele zeewater heeft een temperende invloed op de temperatuur in de kustregio’s. Zo varieert het langjarig gemiddelde van het aantal tropische dagen van nul op de Wadden tot zes plaatselijk in het zuidoosten van het land. In sommige jaren wordt er geen enkele tropische dag geregistreerd, terwijl in andere jaren er een aantal voorkomen. Zo werden in 1947 in De Bilt achttien tropische dagen genoteerd. Maastricht telden er dat jaar zelfs 27.

De hoogste temperatuur ooit in ons land gemeten is 38,6°C. Dat was op 23 augustus 1944 in Warnsveld, in de Gelderse gemeente Zutphen. Temperaturen van meer dan 35 graden zijn het laatst gemeten op 2 juli 2010 en daarvoor op 20 augustus 2009. Hoe zeldzaam deze temperaturen zijn blijkt wel uit het feit dat in het zuiden van Limburg in de afgelopen ruim honderd jaar op slechts vier dagen 37 graden of meer is gemeten. Kijken we wat noordelijker in Nederland dat zien we dat op de Vliegbasis Twenthe het sinds het begin van de metingen in 1951 zes keer warmer is geworden dan 35 graden, dus gemiddeld eens per tien jaar.

Er is officieel sprake van een hittegolf als de maximumtemperatuur in De Bilt gedurende tenminste vijf dagen elke dag 25 graden of hoger is (zomerse dagen) en in dat tijdvak bovendien op zeker drie dagen minstens 30 graden is bereikt (tropische dagen). Een hittegolf is dus een serie van minstens vijf zomerse dagen, waarvan er zeker drie tropisch zijn. In De Bilt hebben we een hittegolf de afgelopen dagen net niet gehaald, regionaal in het zuidoosten is het criterium wel gehaald.

(Bron: KNMI)